Kiểm tra bài cũ :
1. So sánh sự giống và khác nhau giữa chiếu và hịch ?
Trả lời:
+ Giống: - Đều là văn nghị luận thời xưa.
- Đều được Vua, Chúa, tướng lĩnh dùng.
- Đều được viết bằng văn vần, văn biền ngẫu.
- Đều có lí lẽ sắc bén, có dẫn chứng thuyết phục.
+ Khác: - Chiếu: Thường thể hiện tư tưởng chính trị lớn lao, có ảnh hưởng đến vận mệnh của triều đại, đất nước.
- Hịch: Thường dùng để cổ động thuyết phục hoặc kêu gọi chống thù trong giặc ngoài.
2. Nêu bố cục của bài hịch ?
Trả lời: Gồm 4 phần

P1: Nêu những tấm gương trung thần nghĩa sĩ xả thân vì Vua vì nước.
P2: Lột tả tội ác của giặc và lòng căm thù giặc cao độ của TQT.
P3: Nêu MQH chủ tướng và phê phán những sai lầm của tướng sĩ.
P4: Nên nhiệm vụ cấp bách - khích lệ tinh thần chiến đấu.
Tiết 97 : Nước Đại Việt ta
( Trích: Bình Ngô đại cáo)
- Nguyễn Trãi -
I. Đọc - tìm hiểu chung:

- 1380 - 1442
- Là nhân vật toàn đức, toàn tài.
- Là nhà văn, nhà thơ lớn của dân tộc.
- Là anh hùng dân tộc, danh nhân văn hoá thế giới.
1. Tác giả:
2. Tác phẩm;
Hoàn cảnh ra đời:
b. Thể loại:
* Bố cục toàn bài: 4 phần
- P1: Từ đầu... còn ghi: Khẳng định tư tưởng nhân nghĩa.
- P2: Vừa rồi...chịu được: Tố cáo tội ác giặc Minh.
- P3: Ta đây...xưa nay: Tổng kết 10 năm kháng chiến chống quân Minh gian khổ nhưng thắng lợi vẻ vang.
- P4: Còn lại: Tuyên bố hoà bình - độc lập.
c. Bố cục của đoạn trích:
+ Hai câu đầu: Nguyên lý nhân nghĩa.
+ Tám câu tiếp: Chân lý về sự tồn tại độc lập có chủ quyền của dân tộc Đại Việt.
+ Sáu câu cuối: Sức mạnh của nguyên lý nhân nghĩa.
Năm 1428 sau khi Lê Lợi đại thắng 15 vạn quân Minh.
Cáo: là thể văn cổ thường do Hoàng đế, Chúa,
thủ lĩnh...dùng để trình bày một chủ trương hay công bố sự kiện có tính chất trọng đại.
II. Đọc - hiểu chi tiết:
Từng nghe:
Việc nhân nghĩa cốt ở yên dân,
Quân điếu phạt trước lo trừ bạo.
Như nước Đại Việt ta từ trước,
Vốn xưng nền văn hiến đã lâu,
Núi sông bờ cõi đã chia,
Phong tục Bắc Nam cũng khác.
Từ Triệu, Đinh, Lí, Trần bao đời xây nền độc lập,
Cùng Hán, Đường, Tống, Nguyên mỗi bên xưng đế một phương,
Tuy mạnh yếu từng lúc khác nhau,
Song hào kiệt đời nào cũng có.
Vậy nên:
Lưu Cung tham công nên thất bại,
Triệu Tiết thích lớn phải tiêu vong,
Cửa Hàm Tử bắt sống Toa Đô,
Sông Bạch Đằng giết tươi Ô Mã.
Việc xưa xem xét
Chứng cớ còn ghi.
Nguyên lí nhân nghĩa:
Việc nhân nghĩa cốt ở yên dân
Quân điếu phạt trước lo trừ bạo
- Yên dân: Đem lại cuộc sống yên ổn, hạnh phúc cho nhân dân.
-Trừ bạo: Tiêu diệt kẻ thù tham tàn, hung ác
( giặc Minh)
Cách lập luận chặt chẽ kết hợp giữa lí lẽ và thực tiễn khẳng định chân lí nhân nghĩa.
II. Đọc - hiểu chi tiết:
2. Khẳng định chủ quyền của dân tộc:
Như nước Đại Việt ta từ trước,
Vốn xưng nền văn hiến đã lâu,
Núi sông bờ cõi đã chia,
Phong tục Bắc Nam cũng khác.
Từ Triệu, Đinh, Lí, Trần bao đời xây nền độc lập,
Cùng Hán, Đường, Tống, Nguyên mỗi bên xưng đế một phương.
Tuy mạnh yếu từng lúc khác nhau,
Song hào kiệt đời nào cũng có.
+ Có: - Văn hiến đã lâu,
- Bờ cõi đã chia,
- Phong tục cũng khác.
- Lịch sử ngàn đời,
- Chủ quyền riêng rẽ,
Lâu đời, bền vững.

Nam quốc sơn hà

Nam quốc sơn hà Nam đế cư
Tiệt nhiên định phận tại thiên thư
Như hà nghịch lỗ lại xâm phạm
Nhữ đẳng hành khan thủ bại hư.
Câu hỏi thảo luận:
Có ý kiến cho rằng: ý thức dân tộc ở đoạn trích; "Nước Đại Việt ta" là sự nối tiếp và phát triển ý thức dân tộc của bài: "Nam quốc sơn hà" của Lí Thường Kiệt em có đồng ý không ? Hãy chứng minh ?

- Khẳng định yếu tố văn hiến có vai trò quan trọng đối với chủ quyền dân tộc.
- Tư tưởng của Nguyễn Trãi đi trước thời đại
- Cách lập luận sắc bén, chặt chẽ.
2. Khẳng định chủ quyền của dân tộc:
- Có: - Văn hiến đã lâu,
- Bờ cõi đã chia,
- Phong tục cũng khác.
- Lịch sử ngàn đời
- Chủ quyền riêng rẽ,
Lâu đời, bền vững.

3. Sức mạnh của nhân nghĩa:
Vậy nên:
Lưu Cung tham công nên thất bại
Triệu Tíêt thích lớn phải tiêu vong
Cửa Hàm Tử bắt sống Toa Đô
Sông Bạch Đằng giết tươi Ô Mã
Việc xưa xem xét
Chứng cứ còn ghi.
- Sự thất bại thảm hại của giặc - chiến thắng oanh liệt của ta.
- Dẫn chứng trình bày rất thuyết phục.
* Đoạn trích là một áng thiên cổ hùng văn, là bản Tuyên ngôn về độc lập về chủ quyền của dân tộc, là áng văn yêu nước của mọi thời đại , là bản cáo trạng đanh thép về tội ác của kẻ thù.
* Ghi nhớ: SGK Trang 69
III. Luyện tập:
Hãy điền vào sơ đồ khái quát nội dung bài học ?
Tiết 97: Nước Đại Việt ta
( Trích Bình Ngô đại cáo )
- Nguyễn Trãi -

Đọc - tìm hiểu chung:
1. Tác giả:
2. Tác phẩm:
a. Hoàn cảnh ra đời:
b. Thể loại:
c. Bố cục đoạn trích:
II. Đọc - tìm hiểu chi tiết:
1. Nguyên lí nhân nghĩa.
2. Khẳng định chủ quyền của dân tộc.
3. Sức mạnh của nhân nghĩa.
* Ghi nhớ: + Nội dung.
+ Nghệ thuật.
III. Luyện tập:
IV. Dặn dò:

- Học thuộc lòng đoạn trích, nắm vững nội dung.
- Giải thích vì sao người biên soạn lại đặt tên cho đoạn trích là:
Nước Đại Việt ta.
- So sánh sự giống và khác nhau giữa: Chiếu, hịch, cáo ?
Kính chúc các thầy, cô giáo
mạnh khoẻ - hạnh phúc