Tiết 65
Văn bản Ông đồ
Vũ Đình Liên
I. Đọc - Tìm hiểu chung:
1. Tác giả - tác phẩm:
a.Tác giả:
- Vũ Đình Liên ( 1913-1996), quê gốc ở Hải Dương, sống chủ yếu ở Hà Nội.
Nêu hiểu biết khái quát của em về nhà thơ Vũ Đình Liên ?
- Sáng tác năm 1936, in trên báo Tinh hoa.
- Thơ ông mang nặng lòng thương người và
niềm hoài cổ.
- Là nhà giáo, nhà dịch thuật, nhà thơ.
b.Tác phẩm: Ông đồ
- Là bài thơ tiêu biểu cho hồn thơ Vũ Đình Liên.
Mỗi năm hoa đào nở
Lại thấy ông đồ già
Bày mực tàu giấy đỏ
Bên phố đông người qua.

Bao nhiêu người thuê viết
Tấm tắc ngợi khen tài
"Hoa tay thảo những nét
Như phượng múa rồng bay".
Nhưng mỗi năm mỗi vắng
Người thuê viết nay đâu?
Giấy đỏ buồn không thắm;
Mực đọng trong nghiên sầu.

Ơ�ng đồ vẫn ngồi đấy,
Qua đýờng khô�ng ai hay,
Lá vàng rơi trên giấy;
Ngoài giời mýa bụi bay.

Năm nay đào lại nở,
Không thấy ông đồ xưa
Những ngýời muônnăm cũ
Hồn ở đõu bõy giờ ?
Ông Đồ
Tiết 65
Văn bản Ông đồ
Vũ Đình Liên
I.Đọc - Tìm hiểu chung:
1. Tác giả - tác phẩm:
2. Đọc - Giải nghĩa từ:
Tiết 65
Văn bản Ông đồ
Vũ Đình Liên
I. Đọc - Tìm hiểu chung:
1. Tác giả - tác phẩm:
2. Đọc - Giải nghĩa từ:
3.Thể thơ và phương thức biểu đạt:
- Thơ ngũ ngôn ngắn gọn, có sức gợi lớn.
Cho biết phương thức biểu đạt của bài thơ ? Vì sao em xác định như vậy ?
- Phương thức biểu cảm kết hợp tự sự, miêu tả.
Tiết 65
Văn bản Ông đồ
Vũ Đình Liên
I- Đọc - Tìm hiểu chung:
1. Tác giả - tác phẩm:
2. Đọc - Chú thích:
3. Thể thơ và phương thức biểu đạt:
4. Bố cục:
3 phần:
- Khổ 1, 2 : Ông đồ thời xưa
- Khổ 3, 4 : Ông đồ thời nay
- Khổ 5: Nỗi lòng của nhà thơ
Tiết 65
Văn bản Ông đồ
Vũ Đình Liên
I. Đọc - Tìm hiểu chung:
II. Đọc - Hiểu văn bản:
1. Hình ảnh ông đồ thời xưa:
Mỗi năm hoa đào nở
Lại thấy ông đồ già
Bày mực tàu giấy đỏ
Bên phố đông người qua.
hoa đào nở - ông đồ già
 Ông đồ xuất hiện đều đặn giữa mùa vui, mùa hạnh phúc của mọi người.
- Thời điểm: “hoa đào nở”: tết đến xuân về
Mỗi năm
Lại
Tiết 65
Văn bản Ông đồ
- Vũ Đình Liên -
I. Đọc - Tìm hiểu chung:
II. Đọc - Hiểu văn bản:
1.Hình ảnh ông đồ thời xưa:
Mỗi năm hoa đào nở
Lại thấy ông đồ già
Bày mực tàu giấy đỏ
Bên phố đông người qua.
- Công việc: “Bày mực tàu giấy đỏ” viết chữ thuê.
- Địa điểm: bên phố
Nhận xét về cách sử dụng từ trong 2 câu cuối! Tác dụng ?
 Sự hài hòa giữa thiên nhiên với con người, con người với con người có sức gợi niềm vui, hạnh phúc.
 Các động từ, tính từ gợi tả cảnh đông vui, tấp nập, ấm cúng.
Bày
đỏ
đông
qua
Tiết 65
Văn bản Ông đồ
Vũ Đình Liên
I. Đọc - Tìm hiểu chung:
II. Đọc - Hiểu văn bản:
1.Hình ảnh ông đồ thời xưa:
Bao nhiêu người thuê viết
Tấm tắc ngợi khen tài
"Hoa tay thảo những nét
Như phượng múa rồng bay".
- Tài viết chữ:
 Nghệ thuật so sánh
- Tình cảm:

 Ông đồ được chú ý, được ngưỡng mộ.
 Ông có cuộc sống thật hạnh phúc vì được sáng tạo, được sống có ích cho đời và được mọi người trọng vọng.
Hoa tay thảo
phượng múa rồng bay
Bao nhiêu
Tấm tắc
gợi tả nét chữ mềm mại, bay bổng, sinh động.
Ông đồ có vị trí như thế nào trong đời sống văn hóa tinh thần của người Việt ? Qua đó em cảm nhận được nét đẹp nào trong đời sống văn hoá tinh thần của nhân dân ta ?
 ông đồ là người không thể thiếu trong đời sống văn hóa tinh thần của người Việt Nam xưa. Ông mang niềm vui đến cho mọi nhà mỗi khi tết đến xuân về.
Em có suy nghĩ gì về việc ông đồ - người làm nghề dạy chữ nho - mà lại phải đi viết thuê bên hè phố ?
 Nền nho học bắt đầu suy tàn.
Tiết 65
Văn bản Ông đồ
Vũ Đình Liên
I. Đọc - Tìm hiểu chung:
II. Đọc - Hiểu văn bản:
1.Hình ảnh ông đồ thời xưa:
2.Hình ảnh ông đồ thời nay:
Nhưng mỗi năm mỗi vắng
Người thuê viết nay đâu?
Giấy đỏ buồn không thắm;
Mực đọng trong nghiên sầu.
Phép điệp ngữ, câu hỏi tu từ
Giấy đỏ buồn
nghiên sầu
mỗi
mỗi
Người thuê viết nay đâu?
gợi tả nhịp bước thời gian và gợi nỗi
buồn xa vắng.
Phép nhân hóa
nỗi buồn tê tái của con người như lan tỏa sang
sự vật.
Tiết 65
Văn bản Ông đồ
Vũ Đình Liên
I. Đọc - Tìm hiểu chung:
II. Đọc - Hiểu văn bản:
1.Hình ảnh ông đồ thời xưa:
2.Hình ảnh ông đồ thời nay:
Ông đồ vẫn ngồi đấy,
Qua đường không ai hay,
Lá vàng rơi trên giấy;
Ngoài giời mưa bụi bay.
 Ông đồ bị lãng quên hoàn toàn, nét phong tục đẹp cũng bị lãng quên.
- Mọi người không có nhu cầu thuê viết, ông đồ cô đơn lạc lõng giữa phố phường.
 Hình ảnh ông đồ buồn, tàn tạ, lạc lõng đáng thương.
+ Hầu hết các tiếng của câu thứ 2 và câu thứ 4 đều mang thanh bằng
(Qua đường không ai hay – Ngoài đường mưa bụi bay).
+ Vần xen kẽ rất chỉnh (đấy – giấy / hay – bay )
Chỉ ra sự đặc biệt về nhạc điệu của khổ thơ ?
 có sức diễn tả cảm xúc buồn thương kéo dài ngân vang.
- Nhạc điệu:
Lá vàng rơi trên giấy
Ngoài giời mưa bụi bay
không ai hay
ngồi đấy
 nghệ thuật tương phản.
“Lá vàng rơi”: gợi sự tàn phai, rơi rụng.
“mưa bụi bay”: gợi sự buồn bã, ảm đạm.
Tiết 65
Văn bản Ông đồ
Vũ Đình Liên
I. Đọc - Tìm hiểu chung:
II. Đọc - Hiểu văn bản:
1.Hình ảnh ông đồ thời xưa:
2.Hình ảnh ông đồ thời nay:
3.Nỗi lòng của nhà thơ
Thảo luận nhóm
Có gì giống và khác nhau trong 2 hình ảnh “hoa đào” và “ông đồ” ở khổ đầu và khổ cuối ? Ý nghĩa ?
Tiết 65
Văn bản Ông đồ
Vũ Đình Liên
I. Đọc - Tìm hiểu chung:
II. Đọc - Hiểu văn bản:
1.Hình ảnh ông đồ thời xưa:
2.Hình ảnh ông đồ thời nay:
3.Nỗi lòng của nhà thơ
- Giống: đều xuất hiện hình ảnh “hoa đào nở”
- Khác: Khổ 1: Lại thấy ông đồ già.
Khổ 2: Không thấy ông đồ xưa.
 Thiên nhiên vẫn tồn tại bất biến; con người trở thành xưa cũ, vắng bóng.
 Kết cấu đầu cuối tương ứng.
Tiết 65
Văn bản Ông đồ
Vũ Đình Liên
I. Đọc - Tìm hiểu chung:
II. Đọc - Hiểu văn bản:
1.Hình ảnh ông đồ thời xưa:
2.Hình ảnh ông đồ thời nay:
3.Nỗi lòng của nhà thơ
Năm nay đào lại nở,
Không thấy ông đồ xưa.
Những người muôn năm cũ
Hồn ở đâu bây giờ ?
 Lòng thương cảm, nuối tiếc những nét đẹp trong truyền thống văn hoá của dân tộc nay đã bị lãng quên.
Em nhận ra nỗi lòng nào của nhà thơ trong những câu thơ cuối ?
Hồn ở đâu bây giờ ?
Tiết 65
Văn bản Ông đồ
Vũ Đình Liên
I. Đọc - Tìm hiểu chung:
II. Đọc - Hiểu văn bản:
III. Tổng kết
1.Nghệ thuật
Chọn đáp án đúng trong những đáp án sau,
Dòng nào nói đúng nhất nghệ thuật của bài thơ ?
E.Tất cả các ý trên.
D.Phương thức biểu cảm kết hợp miêu tả, tự sự.
C.Bút pháp tả cảnh ngụ tình đặc sắc.
B.Biện pháp tu từ so sánh, nhân hóa, tương phản.
A.Thơ ngũ ngôn, kết cấu đầu cuối tương ứng
Sai
Hoan hô!
Tiết 65
Văn bản Ông đồ
Vũ Đình Liên
I. Đọc - Tìm hiểu chung:
II. Đọc - Hiểu văn bản:
III. Tổng kết:
1.Nghệ thuật:
2.Nội dung:
Đâu là nội dung chính của bài thơ?
C.Niềm cảm thương và nỗi nhớ tiếc của nhà thơ.
B.Tình cảnh đáng thương của ông đồ, niềm thương cảm chân thành đến một lớp người đang tàn tạ và tấm lòng hoài cổ của nhà thơ.
A.Ông đồ được mọi người yêu quý, ngưỡng mộ.
Sai rồi
Hoan hô!
Sai rồi
Tiết 65
Văn bản Ông đồ
Vũ Đình Liên
I. Đọc - Tìm hiểu chung:
II. Đọc - Hiểu văn bản:
III. Tổng kết
1.Nghệ thuật
2.Nội dung:
 Ghi nhớ SGK :Trang 10 Ngữ văn 8 tập 2
IV. Luyện tập
Bài tập 1: Viết đoạn văn phân tích cái hay của nhưng câu thơ: -GiÊy ®á buån kh«ng th¾m;
Mùc ®äng trong nghiªn sÇu…
-Lá vàng rơi trên giấy;
Ngoài giời mưa bụi bay.
Bài tập 2:
1
2
3
4
5
6
Tên loài hoa xuất hiện trong bài thơ ông đồ ?
Đây là một từ chỉ người cao tuôi ?
Từ láy chỉ thái độ khen ngợi của mọi người đối với ông đồ ?
Đây là một hình ảnh được dùng để so sánh với nét chữ của ông đồ bắt đầu bằng chữ R.
Nơi ông đồ ngồi viết chữ thuê ?
Hành động viết chữ của ông đồ ?
Một trong hai cảm hứng chủ đạo của thơ Vũ Đình Liên ?
Chúc mừng bạn! Phần thưởng của bạn là một bài hát.
Chúc các em học tốt
Bài học của chúng ta đến đây là hết!