Nhiệt liệt chào mừng các thầy cô !
Nghị luận
Biểu cảm
Miêu tả

Tự sự

Nêu ý kiến đánh giá, bàn luận.

Bày tỏ tình cảm, cảm xúc
Trình bày diễn biến sự việc
Tái hiện trạng thái sự vật, con người
Trình bày diễn biến sự việc

Bày tỏ tình cảm. Cảm xúc.

Nêu ý kiến đánh giá, bàn luận.
Tái hiện lại trạng thái vật, con người
Sắp xếp lại thứ tự cho đúng với mục đích của các kiểu văn bản trên?
Tiết 44 - Tập làm văn:

Tìm hiểu chung về văn bản thuyết minh
















Ti?t 44- T?p l�m van:
Tìm hiểu chung về văn bản thuyết minh

I.Vai trò và đặc điểm chung của văn bản thuyết minh
1. Văn bản thuyết minh trong đời sống con người
* Đọc văn bản mẫu (mục 1/I ,sgk-tr 114,115,116)
a) Cây dừa Bình Định
Cây dừa gắn bó với người dân Bình Định chặt chẽ như cây tre đối với người dân miền Bắc. Cây dừa cống hiến tất cả của cải của mình cho con người: thân cây làm máng, lá làm tranh, cọng lá chẻ nhỏ làm vách, gốc dừa già làm chõ đồ xôi, nước dừa để uống, để kho cá, kho thịt, nấu canh, làm nước mắm,...Cùi dừa ăn sống với bánh đa, làm mứt, làm bánh kẹo, ép lấy dầu dùng để thắp, để ăn, để chải đầu, nấu xà phòng. Sọ dừa làm khuy áo, làm gáo, làm muôi. Vỏ dừa bện dây rất tốt đối với người đánh cá vì nó mềm, dẻo,dai, chịu mưa, chịu nắng. Cây dừa gắn bó với đời sống hàng ngày là như thế đấy. Dân Bình Định có câu ca dao: Dừa xanh sừng sững giữa trời
Đem thân mình hiến cho đời thủy chung.
Ở Bình Định, dừa là chủ yếu, dừa là tất cả. Dừa ở đây như rừng, dừa mọc ven sông, men bờ ruộng, leo sườn đồi, rải theo bờ biển. Trên những chặng đường dài suốt 50, 60 km chúng ta chỉ gặp cây dừa: dừa xiêm thấp lè tè, quả tròn, nước ngọt, dừa nếp lơ lửng giữa trời,quả vàng xanh mơn mởn, dừa lửa lá đỏ, vỏ hồng... (Theo Hoàng Văn Huyền, Những mẩu chuyện địa lí)


Văn bản a: Trình bày đặc điểm và lợi ích của cây dừa Bình Định.
















b) Tại sao lá cây có màu xanh lục?
Lá cây có màu xanh lục vì các tế bào của lá chứa nhiều lục lạp. Một mi-li-mét lá chứa bốn mươi vạn lục lạp. Trong các lục lạp này có chứa một chất gọi là diệp lục, tức là chất xanh của lá. Ánh sáng trắng của mặt trời gồm bảy màu: tím, chàm, lam, lục, vàng, cam, đỏ. Sở dĩ chất diệp lục có màu xanh lục vì nó hút các tia sáng có màu khác,nhất là màu đỏ và màu lam, nhưng không thu nhận màu xanh lục,và lại phản chiếu màu này, do đó mắt ta mới nhìn thấy màu xanh lục. Nếu ta chiếu chất diệp lục của lá cây bằng một nguồn sáng màu đỏ, chất này sẽ thu nhận tất cả các tia màu đỏ, nhưng vì không có tia sáng màu xanh lục để phản chiếu lại, nên kết quả ta nhìn vào lá cây chỉ thấy một màu đen sì... Như vậy lá cây có màu xanh là do chất diệp lục trong lá cây.
(Theo Vũ Văn Chuyên, Hỏi đáp về thực vật)
Văn bản b: Giải thích hiện tượng lá cây có màu xanh lục là do chứa chất diệp lục.
















c) Huế
Huế là một trong những trung tâm văn hóa, nghệ thuật lớn của Việt Nam. Huế là một thành phố đẹp. Huế đẹp của thiên nhiên Việt Nam, Huế đẹp của thơ, Huế đẹp của những con người sáng tạo, anh dũng .
Huế là sự kết hợp hài hòa của núi, sông và biển. Chúng ta có thể lên núi Bạch Mã để đón gió biển. Từ đèo Hải Vân mây phủ, chúng ta nghe tiếng sóng biển rì rào. Từ đây buổi sáng chúng ta có thể lên Trường Sơn, buổi chiều tắm biển Thuận An và ban đêm ngủ thuyền trên sông Hương.
Huế đẹp với cảnh sắc sông núi. Sông Hương đẹp như một dải lụa xanh bay lượn trong tay nghệ sĩ múa. Núi Ngự Bình như cái yên ngựa nổi bật trên nền trời trong xanh của Huế. Chiều đến, những chiếc thuyền nhỏ nhẹ nhàng lướt trên dòng nước hiền dịu của sông Hương. Những mái chèo thong thả buông, những giọng hò Huế ngọt ngào bay lượn trên mặt sông,trên những ngọn cây thanh trà, phượng vĩ.



















Huế có những công trình kiến trúc nổi tiếng được Liên hợp quốc xếp vào hàng di sản văn hóa thế giới. Huế nổi tiếng với các lăng tẩm của các vua Nguyễn, với chùa Thiên Mụ, chùa Trúc Lâm, với đài Vọng Cảnh, điện Hòn Chén, chợ Đông Ba,...
Huế được yêu vì những sản phẩm đặc biệt của mình. Huế là thành phố của những mảnh vườn xinh đẹp. Những vườn hoa, cây cảnh, những vườn chè vườn cây ăn quả của Huế xanh mướt như những viên ngọc. Những chiếc nón Huế càng làm cho các cô gái Huế đẹp hơn, duyên dáng hơn.
Huế còn nổi tiếng với những món ăn mà chỉ riêng Huế mới có.
Huế còn là thành phố đấu tranh kiên cường. Tháng Tám năm 1945, Huế đã đứng lên cùng cả nước, chế độ phong kiến ngàn năm sụp đổ dưới chân thành Huế. Huế đẹp và thơ đã đi vào lịch sử của những thành phố anh hùng.
(Dẫn theo Tiếng Việt thực hành)



Văn bản c: Giới thiệu Huế như một trung tâm văn hoá, nghệ thuật của Việt Nam với những nét tiêu biểu riêng.
















* Nhận xét:
Ba văn bản trên cung cấp những tri thức về đặc điểm, tính chất, nguyên nhân... của các hiện tượng, sự vật trong tự nhiên, xã hội bằng phương pháp trình bày, giới thiệu, giải thích.
Van b?n thuy?t minh

Ti?t 44- T?p làm van:
Tìm hiểu chung về văn bản thuyết minh
I.Vai trò và đặc điểm chung của văn bản thuyết minh
1. Văn bản thuyết minh trong đời sống con người
* Đọc văn bản mẫu( mục 1/I ,sgk-tr 114,115, 116)
- Giới thiệu về một vùng đất, danh lam thắng cảnh.
- Giới thiệu về một tác phẩm, tác giả, nhân vật.
- Trình bày về một sự kiện lịch sử, xã hội.
- Trình bày một thí nghiệm trong môn vật lí, hóa học.
- Hướng dẫn sử dụng một đơn thuốc, máy nghe nhạc,máy giặt.
- Hướng dẫn cách chế biến một món ăn.
- Quảng cáo một sản phẩm: bột giặt, điện thoại di động, .
















* Nhận xét:
Ba văn bản trên cung cấp những tri thức về đặc điểm, tính chất, nguyên nhân... của các hiện tượng, sự vật trong tự nhiên, xã hội bằng phương pháp trình bày, giới thiệu, giải thích.
Van b?n thuy?t minh

là kiểu văn bản thông dụng trong mọi lĩnh vực của đời sống con người.
Ti?t 44- T?p làm van:
Tìm hiểu chung về văn bản thuyết minh
I.Vai trò và đặc điểm chung của văn bản thuyết minh
1. Văn bản thuyết minh trong đời sống con người
* Đọc văn bản mẫu( mục 1/I ,sgk-tr 114, 115, 116)
















2. Đặc điểm chung của văn bản thuyết minh

Ti?t 44 - T?p l�m van:
Tìm hiểu chung về văn bản thuyết minh

I.Vai trò và đặc điểm chung của văn bản thuyết minh
Văn bản thuyết minh trong đời sống con người
Nhóm 1: a) Các văn bản trên có thể xem là văn bản tự sự ( hay miêu tả, nghị luận, biểu cảm) không ? Tại sao ? Chúng khác với các văn bản ấy ở chỗ nào ?
Nhóm 2 : b) Các văn bản trên có những đặc điểm chung nào làm chúng trở thành một kiểu riêng ?
Nhóm 3 : c) Các văn bản trên đã thuyết minh về đối tượng bằng những phương thức nào ?
d) Ngôn ngữ của văn bản trên có đặc điểm gì ?
Thảo luận nhóm ( 5 phút )

a) Các văn bản trên không thể xem là văn bản tự sự ( Hay miêu tả, nghị luận, biểu cảm ) Vì :
- Văn bản tự sự có cốt truyện, sự việc, diễn biến, nhân vật.
- Văn bản miêu tả : Miêu tả cụ thể, sinh động làm nổi bật hình ảnh.,sự vật... được miêu tả.
- Văn bản biểu cảm : Bộc lộ cảm xúc cá nhân.
- Văn bản nghị luận : Trình bày luận điểm, luận cứ.
b) Văn bản trên có những đặc điểm chung : Trình bày đặc điểm tiêu biểu của sự vật, hiện tượng.
c) Các văn bản trên đã thuyết minh đối tượng bằng phương thức : Trình bày, giải thích, giới thiệu .
d) Ngôn ngữ của các văn bản trên có đặc điểm : Chính xác, rõ ràng, dễ hiểu.
















2. Đặc điểm chung của văn bản thuyết minh
- Nội dung : Cung cấp tri thức về đặc điểm, tính chất, nguyên nhân.của các sự việc và hiện tượng trong tự nhiên, xã hội .

Ti?t 44 - T?p l�m van:
Tìm hiểu chung về văn bản thuyết minh

I.Vai trò và đặc điểm chung của văn bản thuyết minh
Văn bản thuyết minh trong đời sống con người
















2. Đặc điểm chung của văn bản thuyết minh
- Nội dung: Cung cấp tri thức về đặc điểm, tính chất, nguyên nhân.của các sự việc và hiện tượng trong tự nhiên, xã hội .

Ti?t 44 - T?p l�m van:
Tìm hiểu chung về văn bản thuyết minh

I.Vai trò và đặc điểm chung của văn bản thuyết minh
Văn bản thuyết minh trong đời sống con người
- Tri thức: Khách quan, chân thực, hữu ích.
















2. Đặc điểm chung của văn bản thuyết minh
- Nội dung: Cung cấp tri thức về đặc điểm, tính chất, nguyên nhân.của các sự việc và hiện tượng trong tự nhiên, xã hội .

Ti?t 44 - T?p l�m van:
Tìm hiểu chung về văn bản thuyết minh

I.Vai trò và đặc điểm chung của văn bản thuyết minh
Văn bản thuyết minh trong đời sống con người
- Tri thức: Khách quan, chân thực, hữu ích.
- Phương thức: Trình bày, giải thích, giới thiệu.
















2. Đặc điểm chung của văn bản thuyết minh
- Nội dung: Cung cấp tri thức về đặc điểm, tính chất, nguyên nhân.của các sự việc và hiện tượng trong tự nhiên, xã hội .

Ti?t 44 - T?p l�m van:
Tìm hiểu chung về văn bản thuyết minh

I.Vai trò và đặc điểm chung của văn bản thuyết minh
Văn bản thuyết minh trong đời sống con người
- Tri thức: Khách quan, chân thực, hữu ích.
- Phương thức: Trình bày, giải thích, giới thiệu.
- Ngôn ngữ: Chính xác, rõ ràng, chặt chẽ và hấp dẫn.
















Ghi nhớ:SGK (tr.117, 118)
Tiết 44 - Tập làm văn:
Tìm hiểu chung về văn bản thuyết minh
I. Vai trò và đặc điểm chung của văn bản thuyết minh
Văn bản thuyết minh trong đời sống con người
2. Đặc điểm chung của văn bản thuyết minh
Đoạn văn 1:
Phải bé lại và lăn vào lòng một người mẹ, áp mặt vào bầu sữa nóng của người mẹ, để bàn tay người mẹ vuốt ve từ trán xuống cằm, và gãi rôm ở sống lưng cho, mới thấy
người mẹ có một êm dịu vô cùng…
( Nguyên Hồng, Trong lòng mẹ )
Đoạn văn 2 : Cả thế giới đang lo âu về nạn AIDS, chưa tìm ra giải pháp, thì nhiều nhà bác học, sau mấy chục năm và hơn năm vạn công trình nghiên cứu đã lớn tiếng báo động : Ôn dịch thuốc lá đe doạ sức khoẻ và tính mạng
loài người còn nặng hơn cả AIDS…
( Theo Nguyễn Khắc Viện )
-> Đoạn văn biểu cảm.
-> Đoạn văn thuyết minh.
Bài tập nhanh:
SO SÁNH HAI ĐOẠN VĂN SAU
















II. Luyện tập
* Bài 1( sgk- tr 117, 118)
Tiết 44 - Tập làm văn:
Tìm hiểu chung về văn bản thuyết minh
I. Vai trò và đặc điểm chung của văn bản thuyết minh
1.Văn bản thuyết minh trong đời sống con người
2. Đặc điểm chung của văn bản thuyết minh
Khởi nghĩa Nông Văn Vân
( 1833- 1835)
Nông Văn Vân là tù trưởng dân tộc Tày, giữ chức tri châu Bảo Lộc ( Cao Bằng). Không chịu nổi sự chèn ép của triều đình nhà Nguyễn, Nông Văn Vân cùng một số tù trưởng tập hợp dân chúng nổi dậy..
Cuộc khởi nghĩa lan khắp miền núi Việt Bắc và một số làng nguời Mường, người Việt ở trung du. Nhà Nguyễn đã hai lần cử những đoàn quân lớn kéo lên đàn áp, nhưng không hiệu quả. Lần thứ ba (năm 1835), quân triều đình tấn công dữ dội từ nhiều phía và bao vây đốt rừng. Nông Văn Vân chết trong rừng. Cuộc khởi nghĩa bị dập tắt.
Bài tập 1:
Các văn bản sau có phải là văn bản thuyết minh không? Vì sao?

Văn bản "Khởi nghĩa Nông Văn Vân"là văn bản thuyết minh vì:
- Cung cấp tri thức về lịch sử : Cuộc khởi nghĩa Nông Văn Vân.
- Sử dụng phương thức trình bày , giới thiệu.
-Tri thức giúp hiểu hơn lịch sử Việt nam thế kỉ XIX.
-Trình bày rõ ràng, chính xác.
CON GIUN ĐẤT
Giun ®Êt lµ ®éng vËt cã ®èt, gåm kho¶ng 2500 loµi, chuyªn sèng ë vïng ®Êt Èm. §Çu giun ®Êt cã c¬ ph¸t triÓn vµ tr¬n ®Ó ®µo chui trong ®Êt. M×nh giun cã c¬ ph¸t triÓn vµ tr¬n ®Ó ®µo chui trong ®Êt. M×nh giun ®Êt cã chÊt nhên ®Ó da lu«n ­ít, gi¶m ma s¸t khi chui trong ®Êt. Giun ®Êt cã mµu n©u khi ë trong lßng ®Êt, cã mµu rªu trªn l­ng khi sèng trong rªu. Giun ®Êt cã søc sèng m¹nh, dï bÞ chÆt ®øt, nã vÉn cã thÓ t¸i sinh.
Giun ®Êt cã t¸c dông ®µo bíi lµm xèp ®©t. Ph©n giun ®Êt lµ thø ph©n bãn rÊt tèt cho thùc vËt. Giun ®Êt ®­îc dïng lµm ph­¬ng tiÖn xö lÝ r¸c, lµm s¹ch m«i tr­êng.
Giun ®Êt cã thÓ ch¨n nu«i gia sóc. Ng­êi còng cã thÓ ¨n giun ®Êt v× nã cã 70% l­îng ®¹m trong c¬ thÓ. Giun ®Êt cã thÓ dïng lµm thuèc ch÷a bÖnh. Giun ®Êt lµ gièng vËt cã Ých
Bài tập 1:
Các văn bản sau có phải là văn bản thuyết minh không? Vì sao?
* Văn bản``Con giun đất``cung cấp kiến thức về sinh học: đăc điểm , tác dụng của con giun đất.
- Sử dụng phương thức trình bày , giới thiệu, giải thích.
- Làm hiểu biết hơn kiến thức về khoa học tự nhiên.

















*Bài 2 (sgk-tr118)
- Văn bản " Thông tin về ngày trái đất năm 2000" : Là văn bản thuyết minh.
- Nội dung thuyết minh:
+ Tác hại của bao bì ni lông
+ Cách hạn chế sử dụng
- Tác dụng: Đề xuất một hành động tích cực để bảo vệ môi trường.
Tiết 44 - Tập làm văn:
Tìm hiểu chung về văn bản thuyết minh
I. Vai trò và đặc điểm chung của văn bản thuyết minh
1. Văn bản thuyết minh trong đời sống con người
2. Đặc điểm chung của văn bản thuyết minh
II. Luyện tập
















* Bài 3( sgk- tr118)
- Các văn bản khác cũng cần sử dụng yếu tố thuyết minh.
Vì :
+ Văn bản tự sự :Đòi hỏi phải giới thiệu đôi nét về nhân vật, sự việc.
+ Văn miêu tả: Phải giới thiệu cảnh vật, con người, không gian. thời gian.
+ Văn biểu cảm: Cần giới thiệu đối tượng gây cảm xúc.
+ Văn nghị luận: Phải giới thiệu luận điểm luận cứ.
Tiết 44 - Tập làm văn:
Tìm hiểu chung về văn bản thuyết minh
I. Vai trò và đặc điểm chung của văn bản thuyết minh
1. Văn bản thuyết minh trong đời sống con người
2. Đặc điểm chung của văn bản thuyết minh
II. Luyện tập
Bài Tập Củng Cố
Câu 1: Đặc điểm quan trọng để phân biệt văn bản
thuyết minh với các kiểu văn bản khác?
a. Cung cấp những tri thức hư cấu và sự vật, sự việc.
b. Cung cấp những tri thức mà người đọc suy luận ra
từ sự vật, sự việc.
c. Cung cấp những tri thức khách quan về sự vật,
sự việc giúp cho người đọc có thể hiểu đầy đủ về
sự vật, sự việc.
d. Cung cấp cho người đọc những tình cảm chủ quan
của người viết về sự vật, sự việc.
O
Bài Tập Củng Cố
Câu 2: Phương thức biểu đạt của văn bản thuyết minh là:
a. Giới thiệu, miêu tả
b. Biểu cảm, giải thích
c. Miêu tả, biểu cảm
d. Trình bày, giới thiệu, giải thích.
O

Thuyết minh
Nghị luận
Biểu cảm

Miêu tả

Tự sự

Nêu ý kiến đánh giá, bàn luận.

Giới thiệu đặc điểm, tính chất,
phương pháp

Bày tỏ tình cảm, cảm xúc
Trình bày diễn biến sự việc
Tái hiện trạng thái sự vật, con người
Trình bày diễn biến sự việc

Bày tỏ tình cảm, cảm xúc

Nêu ý kiến đánh giá, bàn luận.

Giới thiệu đặc điểm, tính chất,
phương pháp
Tái hiện trạng thái sự vật, con người
Mục đích:
Cung cấp tri thức về
đặc diểm,
tính chất,
nguyên nhân,
….của sự vật trong
tự nhiên,
xã hội
ĐẶC ĐIỂM CỦA VĂN BẢN THUYẾT MINH
Phương thức:
Trình bày, giới thiệu,
giải thích
Tri thức:
Mang tính khách quan,
xác thực

















1. Học thuộc nội dung cần ghi nhớ.
2.Hoàn thành các bài tập vào vở.
3.Xem trước : Phương pháp thuyết minh.
Hướng dẫn về nhà
















Kính chúc các thầy cô
mạnh khỏe!