Lần đầu tiên về quê đun bếp rạ, tôi cho cả nắm to vào lấp kín cửa bếp làm nồi cơm úm khói. Mẹ tôi hướng dẫn phải đặt nồi cẩn thận trên ba ông đầu rau nặn bằng đất sét chắc chắn, cho ít rạ để cửa bếp thoáng mới ít khói, thế nên bao giờ cũng có sẵn chiếc que tre để cời bếp. Chiều đông, trong cái lạnh tê tái, đi làm đồng về được ngồi đun bếp rồi sưởi đôi tay trên ngọn lửa rơm rạ thấy lòng ấm cúng biết bao. Thú nhất là những ngày gặt tháng mười, cả nhà tôi quây quần bên bếp rạ ăn cơm, ngọn lửa hồng xua tan giá rét. Cái hương bếp ngày mùa vô cùng quyến rũ - Đó là hương thơm của sự bội thu, no ấm. Nhưng có khi hương khói bếp hao gầy bởi những ngày bão táp mưa sa. Bát cơm độn chỉ bữa lưng bữa vực. Mỗi lần đun bếp, tôi lại lấy que cời gẩy những hạt nẻ trắng tinh nổ ra từ những hạt thóc sót lại trong rơm, cho vào chiếc ống bò ăn nhí nhách. Xa quê, càng nhớ về làn khói bếp những năm dài khốn khó. Mẹ tảo tần vun từng mô rạ, nắm rơm. Lòng se sắt nhớ về trận bão năm nào, mưa gió làm ướt hết rơm rạ, mẹ phải ngồi đốt để hong những nắm rạ cho khô mới có đồ đun. Khói nghi ngút khiến mắt mẹ cay xè, nhưng mẹ cũng nấu xong cơm cho cả nhà khỏi đói...

Giờ đây người dân quê đã có cuộc sống no ấm, ổn định, bếp rơm rạ chỉ còn trong ký ức, nhưng tôi vẫn bùi ngùi nhớ về hương khói bếp năm nào!