Về miền quê ngoại, cậu mợ đối với tôi như một người con trong gia đình, chú dì vẫn nhắc kỷ niệm ngày mẹ tôi còn chưa đi đến cõi vĩnh hằng, nghe vừa mừng vừa tủi, một chút hờn ghen với các em của tôi được sống trong cảnh sum vầy. Các em của tôi, đứa nào cũng lớn phổng phao nhưng đặc biệt, đứa nào cũng ngoan và nghe lời tôi biết mấy.

Ảnh minh hoạ: Quốc Anh

Buổi trưa có đứa nào chịu ngủ, lôi nhau ra bờ ao bới giun câu cá. Khổ thân mấy đứa phải bới cho tôi bao nhiêu mồi mà rổ cá vẫn rỗng không, thương tôi, chẳng đứa nào dám kêu ca mà vẫn khích lệ tôi thêm cố gắng. Những câu nói ngây thơ nhưng lại là động lực để tôi luôn biết vươn lên trong cuộc sống sau này. Tiếng cười giòn tan xua đi cái nắng oi nồng của tiết trời tháng bảy. Mãi tới buổi chiều mới có một bữa cá rán ngon lành, mặc dù vẫn bị dì mắng yêu vì lo cho con cháu.

Về miền quê ngoại, là được về với khu vườn nào đó ta đã đọc trong những câu chuyện cổ tích. Khu vườn bao quanh bởi những hàng mía thân thẳng dài mà đều tăm tắp, phía trong được trồng những thứ quả ngọt lịm nơi đầu lưỡi hay chua chua mát mát vị tuổi thơ. Giàn mướp nhật che bóng mát cho chiếc sân gạch phủ rêu trơn tuội vào những ngày mưa, những quả mướp còn non đung đưa theo gió như những chiếc lưỡi vằn lè ra thách thức. Đi ra cổng lại có thêm một giàn chanh leo, dưới mắt lá để lộ ra những quả căng tròn vàng ruộm, cho ta có thêm một ly nước giải khát trong buổi trưa hè. Cây đu đủ dường như kiêu hãnh vì thân cây đứng thẳng, chẳng cần nhờ tới chiếc giàn nào vẫn dâng tặng những quả đu đủ thơm lừng, ngọt lịm. Cũng có khi nhà có khách, dì chọn những quả còn xanh vào nhà dì cháu cùng làm món nộm vừa ngon, bổ, rẻ và …đủ nữa.

Ngay sau nhà, ngoại có trồng thêm một vườn rau ăn, ngoại bảo rau mua ngoài chợ chỉ sợ người ta phun thuốc sâu, tự trồng lấy là an toàn nhất. Ngoại còn dạy cách chăm bón sao cho rau không bị sâu bệnh. Ở thành phố, tấc đất tấc vàng lấy đâu ra đất mà trồng rau, nghĩ thế nhưng tôi luôn chăm chú nghe từng chút một cho ngoại khỏi phật lòng. Tuổi già thường có thú truyền lại kinh nghiệm cho con cháu.
Ngoại vẫn bỏm bẻm nhai trầu kể chuyện ngày xưa, ngoại hiền từ chân chất như bà tiên cổ tích, đã ở cái tuổi bát thập nhưng ngoại còn ham làm vì thương con, thương cháu vất vả. Tuổi già sức yếu đêm ngủ được là bao, ngoại đọc cho tôi nghe vần thơ về những ngày còn binh đao khói lửa, chiến tranh đã qua mà nỗi đau còn như mới hôm nào. Cậu út ú ớ không thành câu, giữa đêm bật dậy hát bài con cò bé bé, ngoại dậy cho bao nhiêu lần còn chưa thuộc hết. Ngày tôi rời quê, ngoại chỉ dặn đi đường cẩn thận nhưng tôi biết ngoại thương tôi biết chừng nào...

Mới thế mà đã lại xa quê. Không hẹn ngày về, chẳng hẹn ngày đi, những triền đồi sim tím bỗng trở nên ngăn ngắt, buồn biết mấy. Bước lên xe tự bao giờ mà những hình ảnh quê ngoại cứ trở lại trong tâm trí. Trước khi đi mấy đứa em ríu rít làm tôi không bước nổi chân, cậu mợ, chú dì đứng ngoài hiên tiễn cháu mà rơm rớm nước mắt. Tôi lặng thầm ôm kỉ niệm vào lòng, tự hứa sẽ quay về vào một mùa hè gần nhất.

Phạm Thị Nhung (Đại đoàn kết)